Mąż zażądał, żebym przestała przelewać mamie pieniądze. Żeby ratować nasze małżeństwo, musiałam powiedzieć jej, że dostanie mniej
— To przelej jej jeszcze moją wypłatę. Po co mamy udawać, że cokolwiek tu ustalamy razem?
Paweł rzucił wydruk z konta obok mojego talerza. Czerwonym długopisem zakreślił osiemset pięćdziesiąt złotych. Przelew do mamy.
— Ona musi wykupić leki — powiedziałam.
— A moja matka ma przestać mieć zęby, bo twoja była pierwsza?
Odłożyłam widelec. Nasz ośmioletni syn siedział za ścianą i odrabiał zadanie. Słyszałam, jak przesuwa krzesło. Pewnie znowu sprawdzał, czy już zaczynamy.
Mama miała tysiąc osiemset dziewięćdziesiąt złotych emerytury. Po śmierci taty została sama w dwupokojowym mieszkaniu w spółdzielczym bloku. Czynsz, prąd, gaz. Do tego cukrzyca i chore serce. Nie chodziła do fryzjera, zimowy płaszcz nosiła jedenasty rok.
Zaczęłam jej pomagać dwa lata wcześniej. Najpierw dwieście złotych, potem pięćset. Ostatnio osiemset pięćdziesiąt. Raz doszła dopłata za ogrzewanie, innym razem zepsuła się lodówka.
O części tych wydatków mówiłam Pawłowi dopiero po fakcie. Nie dlatego, że uważałam je za nieważne. Bałam się kolejnej rozmowy, więc robiłam dokładnie to, co tę rozmowę zmieniało w awanturę.
Razem zarabialiśmy około ośmiu i pół tysiąca na rękę. Rata kredytu wynosiła trzy tysiące dwieście. Do tego opłaty, samochód potrzebny Pawłowi do pracy, świetlica, jedzenie. Ja pracowałam w rejestracji przychodni, on w hurtowni instalacyjnej. Brał soboty, kiedy tylko mógł.
— Moja mama potrzebuje protezy. Dwa tysiące po dofinansowaniu — powiedział tamtego wieczoru. — I wiesz, co jej odpowiedziałem? Żeby poczekała.
— Twoja ma większą emeryturę.
— O siedemset złotych. To znaczy, że już nie może potrzebować pomocy?
Nie odpowiedziałam. Zaczęłam zbierać talerze, chociaż prawie niczego nie zjedliśmy.
Od tej pory pieniądze były wszędzie. W pytaniu, dlaczego kupiłam droższy proszek. W jego westchnieniu przy kasie. W moim milczeniu, kiedy wracał z zakupami dla swojej mamy.
Zaczęłam liczyć te siatki. On liczył moje przelewy.
Któregoś dnia zobaczyłam na wspólnym koncie wypłatę sześciuset złotych.
— Jednak znalazłeś dla swojej — rzuciłam, zanim zdjął buty.
Paweł oparł się o szafkę.
— Na zaliczkę u dentysty. Sprzedałem rower.
Spojrzałam przez okno na balkon. Dopiero wtedy zauważyłam puste miejsce przy barierce.
Poczułam wstyd, ale zamiast przeprosić, powiedziałam:
— Mogłeś mi powiedzieć.
Roześmiał się krótko.
— No właśnie.
Przez trzy dni rozmawialiśmy tylko o synu i zakupach. Wieczorami Paweł siedział w kuchni z telefonem, ja kładłam się wcześniej. Zaczęłam się bać nie krzyku, tylko tego, że jemu już nie chce się ze mną kłócić.
W piątek przyszła wiadomość ze szkoły o zaliczce na wycieczkę. Sto osiemdziesiąt złotych. Siedziałam nad nią dobre dziesięć minut.
Potem wyjęłam zeszyt.
— Usiądź ze mną. Bez wyciągania, czyja matka bardziej zasługuje.
Liczyliśmy do północy. Po wszystkich stałych wydatkach i pomocy mamie zostawało nam mniej, niż sądziłam. Wystarczył przegląd samochodu albo choroba syna i sięgaliśmy po kartę kredytową.
— Ja nie chcę zostawić twojej mamy bez leków — powiedział Paweł. — Ale ostatnio budzę się o czwartej i liczę, co będzie, jeśli stracę robotę. Ty mówisz, że jakoś damy radę. A ja już nie wiem jak.
Pierwszy raz usłyszałam w jego głosie strach, nie pretensję.
Ustaliliśmy wspólną kwotę na pomoc obu mamom i zasadę, że większe wydatki najpierw omawiamy. Mojej mogłam regularnie przekazywać czterysta pięćdziesiąt złotych. Nagłe potrzeby mieliśmy rozpatrywać osobno, bez obietnic składanych za plecami drugiej osoby.
Następnego dnia zadzwoniłam do mamy.
— Mamusiu, od przyszłego miesiąca będę mogła wysyłać mniej.
Po drugiej stronie zaszeleścił papier. Wyobraziłam sobie jej zeszyt z rachunkami, ten trzymany pod ceratą.
— Paweł ci zabronił?
Zamknęłam oczy.
— Nie. Razem to ustaliliśmy.
— Rozumiem. Nie chcę być powodem waszych kłótni.
To zabolało bardziej, niż gdyby zaczęła krzyczeć.
Nie powiedziałam jej, że będzie dobrze. Umówiłam się za to, że przyjadę w poniedziałek i sprawdzimy możliwość dodatku mieszkaniowego. Mieliśmy też zapytać w ośrodku pomocy społecznej o wsparcie na leki. Mama nie była zachwycona. Wstydziła się prosić obcych.
Po rozmowie płakałam w łazience. Paweł zapukał, ale nie wszedł. Poprosiłam, żeby chwilę zaczekał.
Dziś nadal wysyłam czterysta pięćdziesiąt. Czasem dokładam zakupy, już bez ukrywania paragonu. Kłócimy się rzadziej, chociaż wystarczy telefon od którejś z mam, żebyśmy oboje na moment cichli.
Wiem, że nie mogłam dalej wydawać pieniędzy, których nam brakowało. Tylko jak przestać czuć się złą córką, kiedy własnej matce mówi się: więcej nie dam rady?