Teściowa upokorzyła mnie i dzieci przy niedzielnym obiedzie. Mąż poprosił tylko, żebym nie psuła atmosfery
— Nie dokładaj jej ziemniaków. Widzisz przecież, jaka się robi po matce — powiedziała teściowa, odsuwając miskę od mojej ośmioletniej córki.
Zosia zatrzymała widelec w połowie drogi do ust. Spojrzała na swój brzuch, potem na mnie. Przy stole siedziało dziewięć osób. Słyszałam buczenie lodówki i czekałam, aż Paweł powie cokolwiek.
Mój mąż zaczął kroić kotlet.
— Zostaw jej talerz, mamo — powiedziałam.
— Ojej, zaraz obraza. Ja tylko dbam o wnuczkę.
Ciotka Halina parsknęła znad kompotu.
— Gdybyś tak samo dbała o wychowanie, to mały nie jadłby rękami.
Franek miał cztery lata. Od dziesięciu minut próbował nabrać marchewkę na widelec, który był dla niego za duży. Przysunęłam jego krzesło bliżej siebie.
— Radzi sobie. Nie musi robić wszystkiego idealnie.
— No tak. U was nikt nic nie musi — odpowiedziała teściowa. — Ani dzieci słuchać, ani matka pracować.
W lutym zlikwidowano sklep odzieżowy, w którym pracowałam przez sześć lat. Od tamtej pory wysłałam ponad czterdzieści zgłoszeń. Jedną ofertę odrzuciłam, bo zmiana kończyła się o dwudziestej drugiej, a Paweł jeździł wtedy w delegacje. Świetlica zamykała się o siedemnastej. Przedszkole też.
Teściowa o tym wiedziała. Sama odmówiła odbierania Franka choćby dwa razy w tygodniu.
— Szukam pracy — powiedziałam.
— Szukać to można. Mój syn haruje, a ty przebierasz.
Popatrzyłam na Pawła. Jeszcze rano liczyliśmy, czy po racie kredytu zostanie na buty dla Zosi. Wiedział, że dorabiam wieczorami sprzątaniem klatek. Wiedział też, dlaczego od tygodnia bolą mnie dłonie.
— Powiesz coś? — zapytałam.
Odłożył nóż, ale nie spojrzał na mnie.
— Daj spokój. Jedzmy, póki ciepłe.
Wtedy Zosia cichutko zapytała:
— Mamo, ja naprawdę jestem gruba?
Poczułam, jak robi mi się gorąco pod swetrem.
— Nie, kochanie. Babcia nie powinna tak mówić o twoim ciele.
— Jeszcze dziecko przeciwko mnie nastawiaj! — teściowa uderzyła dłonią w stół. Kompot chlusnął na obrus. — Przyjeżdżacie, zjadacie obiad i jeszcze pretensje!
Halina pokręciła głową.
— Nasze matki miały ciężej i nikt nad sobą tak nie płakał.
Zaczęłam wycierać kompot serwetką. Odruchowo. Nawet wtedy chciałam po sobie posprzątać, chociaż to nie ja rozlałam.
Potem wstałam.
— Dzieci, ubieramy się.
Paweł złapał mnie za rękaw.
— Nie rób scen. Nie psuj atmosfery.
Popatrzyłam na jego rękę.
— Zosia płacze. Tego nie widzisz?
Puścił mnie. Nie odpowiedział.
W przedpokoju Franek pomylił buty. Zosia pomagała mu z rzepami, pochylona tak nisko, żebym nie widziała jej twarzy. Nikt za nami nie wyszedł.
Wracaliśmy autobusem. Trzymałam torbę z pojemnikiem, w którym przywiozłam sernik. Teściowa nawet go nie pokroiła, bo „kupne składniki to nie to samo”. Dopiero między przystankami zauważyłam, że nadal ściskam mokrą serwetkę.
Paweł wrócił dwie godziny później.
— Mama ma ciśnienie przez ciebie.
Stałam przy zlewie. Myłam ten głupi pojemnik i nie mogłam przestać.
— A twoja córka pytała przed chwilą, czy od kolacji się tyje.
Westchnął.
— Wiesz, jaka ona jest. Po co to bierzesz do siebie?
Odwróciłam się.
— Bo mówiła do mnie. I do naszych dzieci. A ty tam siedziałeś.
Powiedziałam, że na razie nie będzie wizyt. Ani niedzielnych obiadów, ani zostawiania dzieci u babci. Nie zabroniłam mu odwiedzać matki. Chciałam tylko, żeby przestał przyprowadzać nas tam, gdzie musimy znosić takie rzeczy.
— Stawiasz mnie między tobą a rodziną.
To zabolało chyba najbardziej.
— My też jesteśmy twoją rodziną, Paweł.
Przez trzy dni rozmawialiśmy głównie o zakupach i odbieraniu dzieci. Teściowa dzwoniła. Potem napisała, że niszczę wnukom dzieciństwo i wykorzystuję je do zemsty. Paweł przeczytał wiadomość, odłożył telefon i powiedział, że mama nie umie przepraszać.
Ja też nie umiałam już udawać.
W piątek znalazłam Zosię w łazience. Naciągała koszulkę na kolana i oglądała się bokiem w lustrze. Wieczorem opowiedziałam o tym Pawłowi. Tym razem nie westchnął. Usiadł na brzegu łóżka i długo tarł twarz dłońmi.
Następnego dnia zadzwonił do matki. Słyszałam tylko jego zdania: że komentarze były krzywdzące, że dzieci nie przyjadą, że nie, nie podsunęłam mu tych słów. Głos mu drżał.
Chciałam poczuć ulgę. Poczułam trochę. Ale wciąż pamiętam jego widelec i tę ciszę przy stole.
Nie wiem jeszcze, czy potrafimy to naprawić. Czy naprawdę proszę o zbyt wiele, jeśli chcę, żeby rodzinny spokój nie odbywał się już kosztem moich dzieci?