Przez lata płaciłam za ich spokój i wychowywałam wnuczkę. Potem syn powiedział, że jestem tylko gościem
— Mamo, tylko nie rób scen przy dziecku — powiedział Paweł, zasłaniając sobą wejście.
Trzymałam pudełko z tortem. Przez uchylone drzwi widziałam różowe balony i matkę Karoliny, która poprawiała Hani koronę z papieru. Moja wnuczka kończyła cztery lata. Mnie powiedziano, że przyjęcie odwołano, bo mała ma gorączkę.
— To ona już wyzdrowiała? — zapytałam.
Paweł spojrzał na tort, potem w głąb mieszkania.
— Zrobiliśmy małe spotkanie. Karolina potrzebuje teraz spokoju.
Usłyszałam śmiech. Ktoś zawołał, żeby zapalać świeczki.
Przyjechałam tylko zostawić ciasto. Naprawdę. W wiadomości napisałam, że nie będę wchodzić, żeby Hania odpoczywała. Syn nie odpisał, więc uznałam, że śpią.
— A ja jej ten spokój zabieram?
— Nie zaczynaj, proszę.
Postawiłam pudełko na wycieraczce. Dopiero w windzie zauważyłam krem na rękawie płaszcza. Wycierałam go chusteczką tak długo, aż przetarłam materiał.
W domu Marek siedział nad rachunkiem za gaz. Mój mąż od razu wstał, kiedy mnie zobaczył.
— Co się stało?
— Było przyjęcie.
Nie musiałam mówić więcej. Odsunął krzesło, ale nie usiadłam. Zaczęłam myć czysty zlew. Tak mam, kiedy nie wiem, co zrobić z rękami.
Paweł był naszym jedynym dzieckiem. Kiedy stracił pierwszą pracę, przez osiem miesięcy opłacaliśmy mu wynajem. Potem dołożyliśmy trzydzieści tysięcy do wkładu na mieszkanie. Marek odkładał te pieniądze na operację kolana i wymianę samochodu, ale powiedział wtedy:
— Młodym będzie trudniej bez własnego kąta.
Po narodzinach Hani jeździłam do nich trzema autobusami. Karolina wróciła do pracy w przychodni, Paweł pracował na zmiany. Odbierałam małą ze żłobka, gotowałam, prasowałam koszule. Kiedy Hania chorowała, brałam wolne w sklepie, gdzie dorabiałam do emerytury.
Nikt mnie nie zmuszał. To też muszę powiedzieć.
Lubiłam, kiedy wnuczka zasypiała z dłonią na moim policzku. Lubiłam nawet te ich garnki w zlewie, bo miałam poczucie, że jestem potrzebna.
Ale pewnego dnia Karolina poprosiła o oddanie kluczy.
— Chcemy mieć trochę prywatności.
Oddałam od razu. Tylko że wcześniej weszłam bez zapowiedzi z rosołem. Zastałam ich pokłóconych i, zamiast wyjść, zaczęłam wypytywać. Dziś wiem, że nie powinnam.
Potem były następne uwagi. Żebym nie przynosiła ubrań bez pytania. Nie dawała Hani słodyczy. Nie mówiła przy niej, że mama przesadza z czapką.
Część tych próśb była słuszna. Tylko z czasem przestali mnie zapraszać nawet wtedy, gdy już niczego nie poprawiałam.
Za to wiadomości o przelewach przychodziły punktualnie.
„Mamo, rata nas przycisnęła. Dasz radę osiemset do dziesiątego?”
Dawałam. Markowi mówiłam, że pięćset. Wstyd mi za to, no ale tak było.
Po urodzinach nie zadzwoniłam przez tydzień. Paweł też milczał. Odezwał się dopiero w czwartek.
— Przyjedziesz jutro? Hania kaszle, a my nie możemy wziąć wolnego.
Siedziałam przy stole. Marek obierał jabłko, cienko, jednym długim paskiem.
— Nie przyjadę. Mam badania.
— Nie możesz przełożyć?
— Czekam na nie cztery miesiące.
Westchnął tak, jakbym robiła mu na złość.
— Karoliny mama też nie może. Naprawdę zostawisz nas z tym samych?
Wtedy pierwszy raz powiedziałam to spokojnie:
— Na urodzinach jestem obca, ale do opieki jestem rodziną?
Zapadła cisza.
— Czyli teraz będziesz nas karać?
Odłożyłam telefon. Ręce mi drżały, chociaż przecież nie krzyczałam.
Wieczorem przyszła Karolina. Sama. Stanęła w kuchni, nie zdejmując kurtki.
— Paweł mówi, że wypominasz nam pieniądze.
— Powiedział też, że co miesiąc prosi o następne?
Zmarszczyła brwi.
Myślała, że pomagaliśmy dwa razy. Pieniądze szły na jego konto. Pokazałam przelewy, choć czułam się podle, jakbym przynosiła rachunek za bycie matką.
Usiadła.
— Nie wiedziałam — powiedziała. — Ale pani też czasem zachowuje się tak, jakby pomoc dawała prawo decydowania.
Chciałam zaprzeczyć. Przypomniałam sobie jednak, jak przestawiałam rzeczy w ich kuchni, bo „tak wygodniej”.
— Bywało — przyznałam. — Tylko dlaczego musieliście skłamać o gorączce?
Nie znalazła odpowiedzi.
Od tamtej rozmowy minęły dwa miesiące. Nie wysyłam pieniędzy. Paweł oddał pierwsze trzysta złotych, chociaż o zwrot nie prosiłam. Nadal rozmawia ze mną ostrożnie, jakby każde zdanie mogło wybuchnąć.
Hanię widuję co drugą niedzielę. Ostatnio przybiegła do mnie z rysunkiem. Nie pytałam, dlaczego wcześniej nie dzwoniła. Ma cztery lata. To nie jej sprawa.
Z Markiem pojechaliśmy wreszcie nad morze. Przez pół drogi sprawdzałam telefon.
Wciąż tęsknię, nawet kiedy jestem zła. Czy można przestać być zawsze pod ręką i nie bać się, że przestanie się być kochaną?