„Przepisałaś mieszkanie mojej córce? A ja to co?” Po tych słowach syna wiedziałam, że nie cofnę swojej decyzji

— Przepisałaś mieszkanie mojej córce? A ja to co, obcy jestem?!

Marek uderzył dłonią w kuchenny stół. Herbata wylała się na ceratę, pod talerzyk z drożdżówką, którą kupiłam specjalnie dla niego. Stałam przy zlewie i ściskałam mokrą ścierkę. Miałam siedemdziesiąt cztery lata, a bałam się odezwać we własnym domu.

— Nie jesteś obcy. Ale przestań krzyczeć.

— To odkręć to, co zrobiłaś.

Jeszcze rok wcześniej pewnie zaczęłabym go uspokajać. Tym razem odłożyłam ścierkę.

— Nie odkręcę.

Mieszkanie miało czterdzieści trzy metry, balkon nad śmietnikiem i kuchnię tak wąską, że dwie osoby musiały się w niej mijać bokiem. Dla mnie było całym życiem. Z mężem spłacaliśmy je latami, odkładając wymianę pralki i wyjazdy nad morze.

Po śmierci Zbyszka zostałam tu sama. Marek mieszkał dwadzieścia minut autobusem ode mnie, też w Radomiu. Zawsze mówiłam sąsiadkom, że ma daleko. Nie wiem, po co kłamałam. Chyba żeby nie widzieć ich min.

Przyjeżdżał, kiedy czegoś potrzebował.

Raz brakowało mu na naprawę samochodu. Innym razem na ratę kredytu. Dawałam, bo przecież syn. Potem przez dwa tygodnie kupowałam tańszy ser i dzieliłam tabletki przeciwbólowe, chociaż lekarz zabraniał.

Kiedy odmawiałam, milkł.

— Dobra, mamo. Rozumiem. Na obcych byś znalazła.

A ja jeszcze tego samego wieczoru liczyłam pieniądze w kopercie na czynsz.

Jego córka, Zosia, miała dwadzieścia trzy lata. Studiowała zaocznie i pracowała w piekarni. Po rozwodzie rodziców mieszkała z matką, później wynajęła pokój. Z ojcem widywała się rzadko. Nigdy jej o niego nie wypytywałam.

Przychodziła do mnie we wtorki, czasem z pachnącą chlebem torbą.

— Babciu, tylko nie mów, że już jadłaś. Widzę ten garnek.

Obierała ziemniaki, sprawdzała terminy leków, wynosiła śmieci. Potrafiła siedzieć godzinę i słuchać, jak opowiadam po raz kolejny o pracy w szwalni. Czasem zasypiała na fotelu, jeszcze w bluzie z piekarni. Wtedy przykrywałam ją kocem i chodziłam na palcach.

Wszystko zmieniło się w listopadzie, kiedy przewróciłam się w łazience.

Nie złamałam biodra, ale przez trzy tygodnie ledwo chodziłam. Zadzwoniłam do Marka z izby przyjęć.

— Mamo, jestem teraz w takim momencie, że naprawdę nie mogę. Zamów taksówkę.

Przyjechała Zosia. W roboczych butach, z mąką przy rękawie. Następnego dnia miała zmianę od piątej, a mimo to została na noc.

O trzeciej pomagała mi dojść do toalety. Płakałam ze wstydu.

— Przepraszam cię, dziecko.

— Za co? Oprzyj się mocniej. Przecież cię nie puszczę.

Wtedy pierwszy raz pomyślałam o mieszkaniu.

Nie chciałam jej płacić za miłość. Chciałam, żeby miała własny kąt. Żeby nie musiała wybierać między opłatą za pokój a wizytą u dentysty, jak miesiąc wcześniej.

Gdy jej powiedziałam, aż odstawiła kubek.

— Nie, babciu. Tata powie, że cię omotałam.

— Tata może przyjść i zapytać mnie osobiście.

Do notariusza poszłyśmy dopiero po kilku rozmowach. Najpierw sama zapytałam o darowiznę. Usłyszałam też o zachowku i o tym, że zwykłe pominięcie syna w testamencie nie załatwia wszystkiego.

Ostatecznie zawarłyśmy umowę dożywocia. Zosia dostała mieszkanie, a w zamian zobowiązała się zapewnić mi utrzymanie i opiekę do końca życia. Notariusz dokładnie wyjaśnił nam obowiązki. Powiedział też, że mieszkanie nie wejdzie do spadku, a taka umowa co do zasady nie jest doliczana jak darowizna przy obliczaniu zachowku.

— To nie jest podpis za zakupy raz w tygodniu — uprzedziłam ją jeszcze w domu.

— Wiem. I jak będziesz potrzebowała więcej pomocy, zorganizujemy ją.

Markowi powiedziałam sama. Nie chciałam, żeby dowiedział się od kogoś.

Najpierw zapytał, czy źle usłyszał. Potem zaczął krzyczeć. To wtedy rozlała się herbata.

— Ona ma całe życie przed sobą! Ja mam kredyty!

— Wiem. Słyszę o nich od pięciu lat.

Spojrzał na mnie tak, jakbym go spoliczkowała.

— Czyli policzyłaś każdą złotówkę?

— Nie. Ale pamiętam, kto odebrał mnie ze szpitala.

Powiedział, że Zosia mnie wykorzystała. Że jeszcze mnie odda do domu opieki. A na koniec, już przy drzwiach, rzucił:

— Dla mnie nie masz już syna.

Nie zatrzymałam go. Dopiero gdy odjechała winda, usiadłam na podłodze w przedpokoju.

Minęło osiem miesięcy. Na Wielkanoc wysłałam mu życzenia. Nie odpowiedział. Nie dzwonię już co niedzielę, ale telefonu nadal nie wyciszam.

Zosia przychodzi jak dawniej. Czasem się spieramy, ostatnio o dywanik, o który podobno znów się przewrócę. Nie zamieniłyśmy się nagle w idealną rodzinę.

Tylko kiedy źle się czuję, nie zastanawiam się już, czy wolno mi zadzwonić.

Nadal kocham syna i nadal boli mnie jego puste miejsce przy stole. Czy naprawdę musiałam oddać mu mieszkanie, żeby zasługiwać na jego obecność?