Przez sześć lat opiekowałem się mamą. Po pogrzebie siostra zażądała połowy wartości domu, a ja straciłem ostatnią bliską osobę

— Nie pytam, ile razy zmieniałeś mamie pieluchę. Pytam, kiedy dostanę swoje pieniądze.

Ewa powiedziała to przy kuchennym stole, na którym jeszcze tydzień wcześniej stały leki mamy. Trzymałem jej kubek. Ten wyszczerbiony, z przyklejonym uchem. Ścisnąłem go tak mocno, że zabolały mnie palce.

— Wyjdź — powiedziałem.

— Paweł, przecież nie mogę czekać bez końca.

Od pogrzebu minęło dziewiętnaście dni.

Dom pod Radomiem należał do mamy. Tata nie żył od kilkunastu lat. Po jego śmierci uporządkowaliśmy sprawy własnościowe u notariusza. Teraz nie było testamentu. Zostaliśmy tylko my dwoje, po połowie.

Na papierze wszystko wyglądało prosto.

Sześć lat wcześniej mama przewróciła się przy zlewie. Udar. Potem niedowład, cukrzyca, kolejne pobyty w szpitalu. Pracowałem wtedy jako elektryk i miałem propozycję prowadzenia ekipy w Poznaniu. Większe pieniądze, służbowy samochód. Pierwszy raz naprawdę mi szło.

Zostałem.

Ewa mieszkała we Wrocławiu, miała męża, córkę i kredyt. Powiedziała, że nie może wszystkiego rzucić. Ja byłem kawalerem, więc jakoś tak wyszło, że moje życie dało się przesunąć na później.

Najpierw na trzy miesiące. Potem na sześć lat.

Brałem zlecenia blisko domu. Wracałem między robotami, żeby podać insulinę, zmienić podkład, podgrzać zupę. Wieczorem mama wołała mnie po kilka razy, bo bała się zostać sama.

— Pawełku, jesteś?

— Jestem, mamo.

Czasem odpowiadałem przez zęby. Za to do dziś mi wstyd.

Ewa przyjeżdżała na święta i kilka weekendów w roku. Przywoziła zakupy, myła mamie włosy. Nie będę kłamał, że nic nie robiła. Dwa razy zapłaciła za rehabilitację. Ale w niedzielę odjeżdżała, a ja zostawałem z workiem mokrej pościeli i poniedziałkiem, którego nie miałem jak ułożyć.

Kiedy prosiłem o tydzień zastępstwa, słyszałem:

— Teraz naprawdę nie dam rady. Zapytaj kogoś.

Tylko kogo?

Raz znalazłem opiekunkę. Mama płakała przy obcej osobie, a ja po dwóch dniach zrezygnowałem. Ewa potem wypomniała mi to w sądzie. Że odrzucałem pomoc. I trochę miała rację, tylko że ta racja nie obejmowała całej reszty.

Po pogrzebie przysłała wycenę domu. Czterysta osiemdziesiąt tysięcy. Chciała dwieście czterdzieści.

— Skąd mam tyle wziąć?

— Możemy sprzedać.

Rozejrzałem się po kuchni. Na framudze nadal były kreski pokazujące, jak rośliśmy. Ostatnia przy jej imieniu kończyła się datą sprzed matury.

— Dla ciebie to już tylko nieruchomość?

— A dla ciebie mój udział to nagroda za opiekę? Przecież to też była moja matka.

Wtedy pierwszy raz powiedziałem coś naprawdę podłego.

— Przypomniałaś sobie o tym po jej śmierci.

Zbladła. Zapięła płaszcz krzywo i wyszła bez słowa.

Pismo z sądu przyszło jesienią. Wniosek o dział spadku. Przez kilka minut stałem z kopertą przy skrzynce, w kapciach, chociaż padało.

Poszedłem do prawnika. Zapytałem, czy sześć lat opieki coś znaczy.

Powiedział, że nie zmienia automatycznie udziałów w spadku. Można rozliczać konkretne wydatki, trzeba je wykazać. Samo poświęcenie nie staje się większym udziałem w domu.

Miałem rachunki za piec, część leków, naprawę dachu. Nie miałem rachunków za nieprzespane noce. No bo skąd.

Na rozprawie Ewa siedziała obok pełnomocniczki. Nie spojrzała na mnie, kiedy opowiadałem o mamie. Dopiero gdy powiedziałem, że zostałem zupełnie sam, zacisnęła usta.

— Ja też straciłam matkę — rzuciła.

Chciałem odpowiedzieć, że traciłem ją codziennie przez sześć lat. Zamilkłem. Wszystko, co mówiłem, brzmiało już jak żądanie zapłaty za to, że ją kochałem.

Sąd uwzględnił część udokumentowanych nakładów. Dom przyznał mnie, zgodnie z moim wnioskiem. Miałem spłacić Ewie dwieście dwadzieścia osiem tysięcy złotych w ciągu dwóch lat.

Wychodząc, usłyszałem od niej:

— Nie chciałam zabierać ci domu.

— Tylko pieniądze, których nie mam.

— Mam córkę, Paweł. Muszę też o niej myśleć.

— To myśl. O mnie już nie musisz.

To były ostatnie słowa, jakie do niej powiedziałem.

Wróciłem do pełnej pracy. Po kilku miesiącach dostałem kredyt zabezpieczony na domu. Spłaciłem siostrę jednym przelewem. W tytule wpisałem numer sprawy, bo niczego innego nie potrafiłem już napisać.

Ewa wysłała wiadomość: „Pieniądze doszły”. Potem usunąłem jej numer. Ona przestała składać mi życzenia. Na cmentarz jeździmy osobno; wiem, że była, kiedy znajduję świeży znicz.

Mam dom, ratę na wiele lat i ciszę, do której wciąż nie przywykłem. Czasami łapię się na tym, że nasłuchuję, czy mama mnie nie woła.

Nie wiem, czy miałem prawo oczekiwać, że siostra odda mi część swojego spadku. Ale czy naprawdę musiałem najpierw wszystko policzyć, żeby ktoś zauważył, ile mnie to życie kosztowało?