Po siedmiu latach teściowa zażądała od nas czynszu. Kiedy oddałam jej klucze, spytała, kto teraz będzie robił zakupy
— Tysiąc czterysta. Do dziesiątego każdego miesiąca — powiedziała teściowa i przesunęła kartkę po stole, prosto pod moją mokrą torbę z zakupami.
Odsunęłam torbę. W środku były ziemniaki, jej chleb krojony i twaróg, po który zaszłam do drugiego sklepu, bo tego z osiedlowego nie lubiła.
— To podwyżka ze spółdzielni?
— Nie, Aniu. Tyle będziecie mi płacić za pokoje. Rachunki jak dotąd, po połowie.
Paweł przestał kroić cebulę. Stał przy blacie z nożem w ręce, aż w końcu odłożył go na deskę.
— Mamo, od kiedy ty to planujesz?
— Od niedzieli. Darek mi pokazał, po ile ludzie wynajmują dwa pokoje w Radomiu. I tak wam tanio policzyłam.
Darek, młodszy brat Pawła, wpadał zazwyczaj na niedzielny obiad. Po obiedzie wychodził z gołąbkami w pudełku po lodach. Kiedy trzeba było zawieźć mamę do poradni na siódmą rano, jakoś nigdy nie mógł się wyrwać.
Do czteropokojowego mieszkania teściowej wprowadziliśmy się siedem lat wcześniej, pół roku po śmierci teścia. To ona nas namawiała. Mówiła, że wieczorami włącza telewizor w dużym pokoju, nawet jeśli siedzi w kuchni. Żeby tylko coś było słychać.
Nam też było wygodnie, nie będę udawać. Paweł pracował wtedy na umowach na trzy miesiące, a ja w piekarni brałam każdą sobotę. Bez tego mieszkania pewnie jeszcze długo spalibyśmy na wersalce u moich rodziców.
Trzy lata później włożyliśmy w remont prawie dwadzieścia osiem tysięcy. Zrobiliśmy nasze pokoje, ale też przedpokój i łazienkę. Teściowa sama wybrała płytki. Do dziś pamiętam, jak po pierwszym prysznicu zawołała mnie, żebym zobaczyła, że może wejść do kabiny bez podciągania nogi rękami.
— Jak ci brakuje pieniędzy, pokaż nam rachunki — powiedział Paweł. — Możemy brać na siebie więcej.
— A ja mam się własnemu synowi spowiadać z emerytury?
— Nie. Ale z synem można chyba pogadać, zanim mu się wyznaczy termin płatności.
Teściowa złożyła kartkę na pół. Potem jeszcze raz, chociaż już ledwo dawała się zgiąć.
— Darek mówi, że w razie czego zawsze mogę wynająć te pokoje komuś innemu.
Wtedy spojrzałam na Pawła. Do tej pory byłam pewna, że będzie próbował to załagodzić. Że powie: dobra, mamo, od przyszłego miesiąca, tylko nie kłóćmy się. On jednak zapytał:
— A ty też tak mówisz?
Nie odpowiedziała. Wyjęła z torby twaróg i schowała go do lodówki.
Przez następne dwa tygodnie oglądaliśmy mieszkania po pracy. W jednym właściciel chciał trzech kaucji, w drugim przy oknie w sypialni odchodziła tapeta i czuć było wilgoć. W końcu znaleźliśmy dwa małe pokoje na Ustroniu. Z opłatami wychodziło drożej niż u teściowej. Na kaucję poszły pieniądze odłożone na naprawę samochodu.
— Może my głupio robimy — powiedziałam Pawłowi przed podpisaniem umowy. Siedzieliśmy na przystanku, bo samochód znowu nie odpalił.
— Może — przyznał. — Chcesz wrócić i się targować?
Nie chciałam. Gdyby tamtego wieczoru powiedziała, że boi się, czy starczy jej do końca miesiąca, usiadłabym z nią nad każdą fakturą. Ale od tamtej rozmowy łapałam się na tym, że nawet za długie pranie wydawało mi się czymś, z czego będę musiała się tłumaczyć.
W dniu przeprowadzki teściowa stała w odnowionym przedpokoju i patrzyła, jak Paweł wynosi ostatnie pudło. Położyłam klucze na szafce.
— A zakupy? — zapytała. — W czwartek zawsze mi przywoziłaś.
Już miałam powiedzieć, że przyjadę po pracy. Nawet policzyłam w głowie, którym autobusem będzie szybciej.
— W ten czwartek nie dam rady. Zadzwoń do Darka.
— On w czwartki długo pracuje.
— Ja też, mamo.
Pierwszy wieczór w nowym mieszkaniu spędziliśmy w kurtkach, bo nie umieliśmy odkręcić grzejnika. Jedliśmy kanapki na kartonie po garnkach. Paweł w pewnej chwili wyjął telefon, zadzwonił do mamy i zapytał, czy zamknęła drzwi na górny zamek. Zawsze się zacinał.
Po miesiącu przyjechałam do niej na herbatę. Powiedziała, że nie chce wynajmować pokoi obcym. Darek zamówił jej zakupy z dostawą, ale przyszedł chleb w bochenku, a ją bolą ręce przy krojeniu. Pokroiłam jej pół i schowałam resztę do zamrażarki. O czynszu nie rozmawiałyśmy.
Nadal czasem kupuję jej ten chleb. Tylko czy naprawdę musiałam się wyprowadzić, żeby móc czasem powiedzieć: „Dzisiaj nie przyjadę”?