Powiedziałam synowi, że jego pasierb nie jest moim wnukiem. Nie wiedziałam, że chłopiec stoi za drzwiami

— Nie każ mi udawać, że to mój wnuk — powiedziałam do Pawła, odkładając nóż obok niedokrojonego sernika.

Syn patrzył ponad moim ramieniem. Odwróciłam się. W drzwiach kuchni stał Antek z pustą szklanką. Miał dziewięć lat i tę swoją za dużą koszulę, którą Magda zawsze starannie prasowała na rodzinne spotkania.

— Ja tylko chciałem wody — szepnął.

Paweł zabrał mu szklankę. Nalał wody, podał ją chłopcu, a potem poprosił, żeby poszedł do mamy.

Dopiero gdy zostaliśmy sami, powiedział:

— On od dwóch lat próbuje zasłużyć u ciebie na zwykłą życzliwość. Dziewięcioletnie dziecko, mamo.

Chciałam odpowiedzieć, że przesadza. Że przecież wpuszczam ich do domu, stawiam obiad, kupuję Antkowi czekoladę. Ale Paweł już zdejmował z wieszaka kurtki.

Były moje sześćdziesiąte trzecie urodziny. Wyszli przed podaniem ciasta.

Magda miała Antka z poprzedniego związku. Kiedy Paweł ją poznał, chłopiec chodził do zerówki. Potem urodziła się Zosia, moja pierwsza biologiczna wnuczka, i wtedy chyba wszystko stało się jeszcze gorsze.

Dla niej miałam kapcie pod kaloryferem, ulubiony kubeczek, pieniądze odkładane co miesiąc. Antkowi mówiłam, żeby uważał na dywan i nie dotykał pilota tłustymi rękami.

Nie widziałam w tym okrucieństwa. Widziałam porządek.

Teraz aż mnie skręca, kiedy to piszę.

Po śmierci męża zostało mi dwupokojowe mieszkanie i niewielkie oszczędności. Bałam się, że nowa rodzina zabierze mi syna, a potem jeszcze zacznie liczyć moje pieniądze. Magda pracowała w sklepie, Paweł jeździł dostawczakiem. Wiecznie coś: rata, dentysta, zepsuta pralka.

Gdy raz poprosili o pożyczkę, wypaliłam:

— A ojciec Antka nie może wreszcie dołożyć?

Magda oddała mi kopertę, chociaż jeszcze jej nie otworzyła.

— Nie przyszłam wyceniać, które dziecko ile pana Pawła kosztuje.

Wtedy uznałam ją za bezczelną. Łatwiej było tak myśleć.

Po urodzinach syn nie dzwonił przez jedenaście dni. Liczyłam. W końcu zadzwoniłam sama i zapytałam, kiedy przywiezie Zosię.

— Samą? — zapytał.

Nie odpowiedziałam od razu.

— No właśnie — powiedział. — Nie będę uczył córki, że jej brat jest przy naszym stole dodatkiem.

Płakałam po tej rozmowie ze złości. Nawet nie ze smutku, ze złości właśnie. Przecież wychowałam go sama przez ostatnie lata szkoły, brałam nadgodziny, nosiłam jego buty do szewca zamiast kupić sobie nowe. A teraz stawiał mi warunki.

Wieczorem szukałam w szafce rachunku za gaz. Znalazłam kartkę wsuniętą między gazetki z marketu. Antek zostawił ją kilka tygodni wcześniej.

Narysował nas przy stole. Pawła, Magdę, Zosię i mnie. Siebie umieścił z boku, przy drzwiach. Pod spodem było napisane: „U pani Haliny”.

Nie „u babci”.

Przypomniałam sobie, jak kiedyś tak mnie nazwał, a ja odruchowo poprawiłam:

— Halina wystarczy. Babcię przecież masz.

Siedziałam z tą kartką do późna. Nie zrobiła ze mnie nagle innego człowieka. Ale pierwszy raz pomyślałam nie o tym, co oni mi odbierają, tylko co ten chłopiec słyszy, kiedy ja mówię.

Poprosiłam Pawła o spotkanie. Przyjechał sam.

— Nie umiem od razu czuć tego samego — zaczęłam.

Zacisnął szczękę.

— Nie proszę cię o takie same uczucia. Proszę, żebyś go nie upokarzała.

To było uczciwe. Bolesne, ale uczciwe.

Magda zgodziła się, żebym przyszła w sobotę. Otworzyła mi bez uśmiechu. Miała do tego prawo.

Antek siedział nad zadaniem z matematyki. Usiadłam kawałek dalej.

— Słyszałeś wtedy coś bardzo przykrego. Nie powinnam była tego powiedzieć. Ani tak cię traktować.

Skubał gumkę przy ołówku.

— Ja nie chciałem zabierać Zosi babci.

Musiałam chwilę odczekać, bo głos mi uciekł.

— Wiem. To ja źle się zachowywałam. Ty niczego nie zabrałeś.

Nie przytulił mnie. Nie powiedział, że nic się nie stało. Zapytał tylko, czy może skończyć zadanie.

Przez następne miesiące uczyłam się rzeczy zwyczajnych. Że nie lubi rodzynek. Że przed sprawdzianem boli go brzuch. Że kiedy obiecuję przyjść na szkolny kiermasz, on sprawdza wejście za każdym razem, gdy otwierają się drzwi.

Przyszłam. Potem przyszłam znowu.

Nadal mówi do mnie „pani Halino”. Nie poprawiam go. Ostatnio jednak zostawił u mnie kapcie, bo stwierdził, że bez sensu ciągle wozić je w plecaku.

Postawiłam je obok kapci Zosi.

Nie wiem, czy kiedyś nazwie mnie babcią. Czy mam prawo tego oczekiwać, skoro tak długo pokazywałam mu, że nie ma tu dla niego miejsca?