Żona odziedziczyła trzy mieszkania i dom. Kiedy rodzina zaczęła traktować je jak własne, powiedziała: „Nie chcę już tego spadku”

— W twojej sypialni śpi teraz moja córka, więc nie będziesz tam wchodzić i robić awantur — powiedziała ciotka Halina, zastawiając Ani przejście do domu jej rodziców.

Stałem obok z reklamówką środków do sprzątania. Przyjechaliśmy pozbierać rzeczy po teściowej. Ania patrzyła na kapcie ciotki. To były kapcie jej mamy, granatowe, z przetartym paskiem.

— Oddaj mi klucze — powiedziała cicho.

Halina prychnęła.

— Matka by się ciebie wstydziła.

Myślałem, że Ania krzyknie. Ona tylko odstawiła torbę pod ścianę i wyszła za furtkę. Dogoniłem ją przy samochodzie. Nie mogła trafić kluczykiem do zamka.

W ciągu czterech lat pochowała ojca, mamę i młodszego brata, Pawła. Ojciec miał zawał, mama długo chorowała, Paweł zginął w wypadku. Nie miał żony ani dzieci. Po wszystkich sprawach spadkowych Ania została właścicielką trzech mieszkań w blokach i domu z działką pod Radomiem.

Ludzie mówili, że ma szczęście.

Słyszałem to nawet po pogrzebie Pawła, przy sałatce i zimnej herbacie.

— Przynajmniej jesteście ustawieni — rzucił wujek Zbigniew.

Ania wtedy jeszcze przepraszała, że nie potrafi rozmawiać.

Pierwszą kuzynkę wpuściła do mieszkania po ojcu na dwa miesiące. Justyna rozstawała się z partnerem i potrzebowała czasu. Miała płacić tylko opłaty do spółdzielni i rachunki.

Po pół roku przyszło wezwanie do zapłaty. Prawie pięć tysięcy zaległości.

— Przecież ty masz z czego — usłyszała Ania. — Ja jestem sama z dzieckiem.

Nie byliśmy bogaci. Mieliśmy kredyt na własne mieszkanie, kilkunastoletni samochód i pensje, które kończyły się zwykle przed miesiącem. Nieruchomości wymagały remontów. W jednym lokalu przeciekał pion, w domu piec nadawał się do wymiany.

Płaciliśmy, żeby nie rosły odsetki.

Potem wyszło, że zapasowe klucze krążyły po rodzinie. Dorabiali je sobie jeszcze za życia teściów. Halina zajęła dom „na lato”, jej syn urządził magazyn narzędzi w garażu. Ktoś przechowywał meble w mieszkaniu Pawła.

Ania poprosiła o zwrot wszystkich kompletów.

Nikt nie oddał.

Za to zaczęły się narady przy naszym stole.

— Sprzedaj dwa mieszkania — proponował Zbigniew. — Pieniądze można podzielić, każdemu się coś przyda.

— Dlaczego mam je dzielić? — zapytała.

Zapadła cisza. Halina odsunęła filiżankę.

— Bo rodzina pomagała twojej matce.

Pomagała. Czasem przywiozła zakupy. Ale to Ania zmieniała mamie opatrunki, jeździła po recepty i spała na fotelu obok jej łóżka. Nie powiedziała tego. Zaczęła tylko zbierać talerzyki, chociaż wszyscy jeszcze jedli.

Później namawiali ją na wynajem „za porządne pieniądze”. Zbigniew miał znaleźć lokatorów i brać jedną trzecią wpływów za pilnowanie spraw. Gdy odmówiła, rozeszło się, że mąż nastawia ją przeciwko rodzinie.

Czyli ja.

Najgorsze, że sam też zacząłem ją naciskać.

— Nie możesz im odpuścić. To są ogromne pieniądze.

Powtarzałem to, kiedy płakała nad kolejną wiadomością. Kiedy wyciszała telefon przed snem. Kiedy przestała odbierać numery, których nie znała.

Pewnego wieczoru znalazłem ją w łazience. Siedziała na zamkniętej toalecie w kurtce, z telefonem między kolanami.

— Nie chcę już tego spadku — powiedziała. — Zrzeknę się. Wszystkiego.

— Aniu, przecież nie możesz tak po prostu…

— Wiem! — krzyknęła. Pierwszy raz na mnie. — Wszyscy mi mówią, czego nie mogę. A ja już nie mogę oddychać, rozumiesz?

Usiadłem na podłodze. Dopiero wtedy zauważyłem, że schudła tak bardzo, że obrączkę nosiła na środkowym palcu.

U prawniczki dowiedzieliśmy się, że na zwykłe odrzucenie przyjętego już spadku było za późno. Trzeba było uporządkować stan prawny, rozliczyć opłaty i zdecydować, co zrobić z własnością.

Ania wybrała sprzedaż.

Zbigniew nagle znalazł pieniądze. Ten sam, który wcześniej chciał rodzinnego podziału. Zaproponował kupno całości znacznie poniżej wartości. Ania najpierw odmówiła. Potem przez kilka tygodni oglądała wyceny, rozmawiała z pośrednikiem i liczyła koszty dalszego czekania.

Ostatecznie przyjęła podwyższoną ofertę wuja. Nadal straciła dużo wobec cen rynkowych. Wiedziała o tym.

— Nie pytaj mnie już, czy jestem pewna — poprosiła przed podpisaniem aktu. — Po prostu ze mną jedź.

Pojechałem.

Spłaciliśmy zaległości, część pieniędzy przeznaczyliśmy na nasz kredyt. Reszta leży na koncie. Ania nie chce na razie niczego planować.

Z rodziną nie rozmawia. Halina napisała jeszcze, że sprzedała wspomnienia po matce. Ania skasowała wiadomość. Wieczorem wyjęła z pudełka zeszyt z przepisami mamy i upiekła jej sernik. Trochę opadł. Zjedliśmy po dwa kawałki.

Czasem nadal liczę w głowie, ile mogliśmy dostać więcej. Wstyd mi, ale tak jest.

Tylko czy miałem prawo prosić ją o kolejne miesiące walki, skoro to nie ja płaciłem za nią zdrowiem?